مقدمه‌ای بر سامانه بارشی جدید و ابعاد آن در کشور
با آغاز نیمه دوم پاییز، سامانه‌های جوی ناپایدار به‌تدریج پهنه وسیعی از کشور را تحت تأثیر قرار داده‌اند. سازمان هواشناسی با رصد الگوهای جوی، هشدار سطح زردی را برای فعالیت یک سامانه بارشی گسترده صادر کرده است که از امروز چهارشنبه تا روز یکشنبه سوم آبان‌ماه فعال خواهد بود. این سامانه با پدیده‌های جوی گوناگونی همچون رگبار باران، رعدوبرق، وزش باد شدید موقت، کاهش دما و در نواحی مستعد با خیزش گردوخاک و کاهش کیفیت هوا همراهی می‌کند.
بررسی نقشه‌های همدیدی و آینده‌نگری نشان می‌دهد که این سامانه به‌صورت تناوبی نواحی شمالی، غربی، مرکزی، جنوبی و برخی مناطق شرقی کشور را در بر می‌گیرد. با توجه به شدت بارش‌ها در برخی ارتفاعات و مناطق کوهستانی، احتمال طغیان رودخانه‌های فصلی و اختلال در تردد جاده‌ای وجود دارد؛ لذا آگاهی از جدول زمان‌بندی استان‌ها برای شهروندان و فعالان بخش کشاورزی و حمل‌ونقل از اهمیت بالایی برخوردار است.
کدام استان‌ها درگیر سامانه بارشی می‌شوند؟ (جدول تفکیکی روزانه)
برای برنامه‌ریزی بهتر و آگاهی مسافران، رانندگان و کشاورزان، وضعیت تفکیک استانی فعالیت سامانه بارشی تا یکشنبه سوم آبان به تفکیک روزهای هفته در جدول زیر تنظیم شده است:
| روز هفته / تاریخ | مخاطرات پیش‌بینی شده | استان‌های تحت تأثیر |
|---|---|---|
| چهارشنبه (۲۹ مهر) | رگبار، رعدوبرق، باد شدید و گردوخاک | گیلان، مازندران، گلستان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، کرمانشاه، کردستان، زنجان، قزوین، ایلام، همدان، لرستان، چهارمحال‌وبختیاری، فارس، هرمزگان، جنوب و غرب اصفهان، جنوب و جنوب‌غرب کرمان، جنوب سیستان‌وبلوچستان، شرق و جنوب‌شرق بوشهر و ارتفاعات البرز، تهران و سمنان. |
| پنجشنبه (۳۰ مهر) | رگبار باران و وزش باد موقت | گیلان، مازندران، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، خوزستان، همدان، مرکزی، زنجان، قزوین، چهارمحال‌وبختیاری، کهگیلویه‌وبویراحمد، فارس، هرمزگان، نیمه غربی اصفهان، غرب قم، جنوب و جنوب‌غرب کرمان و ارتفاعات البرز و تهران. |
| جمعه (۱ آبان) | بارندگی، رعدوبرق و کاهش دید | گیلان، مازندران، غرب گلستان، اردبیل، همدان، لرستان، غرب و جنوب اصفهان، نیمه غربی و جنوبی کرمان، نیمه شمالی و شرقی فارس، شمال و شرق هرمزگان، غرب یزد و ارتفاعات زنجان، قزوین، البرز، تهران و سمنان. |
| شنبه (۲ آبان) | رگبار پراکنده و وزش باد شدید | گیلان، مازندران، غرب گلستان، همدان، لرستان، ایلام، چهارمحال‌وبختیاری، نیمه غربی اصفهان، نیمه شرقی و شمالی فارس، هرمزگان، مرکز، جنوب و جنوب‌غرب کرمان و ارتفاعات زنجان، قزوین، البرز، تهران، سمنان و قم. |
| یکشنبه (۳ آبان) | تداوم ناپایداری‌های جوی و بارش | گیلان، مازندران، گلستان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، کردستان، چهارمحال‌وبختیاری، شرق کهگیلویه‌وبویراحمد، جنوب و غرب اصفهان، نیمه شرقی فارس، هرمزگان، مرکز، جنوب و جنوب‌غرب کرمان، جنوب سیستان‌وبلوچستان و ارتفاعات تهران، البرز، قزوین، زنجان و سمنان. |
پیامدهای جوی و مخاطرات احتمالی سامانه بارشی
فعالیت سامانه‌های بارشی فصلی همواره با مخاطراتی همراه است که بی‌توجهی به آن‌ها می‌تواند خسارات مالی و جانی به همراه داشته باشد. از مهم‌ترین پیامدهای این سامانه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش دید افقی و اختلال در تردد: به‌ویژه در محورهای کوهستانی، برون‌شهری و جاده‌های کویری به دلیل بارش باران و خیزش گردوخاک.
- خسارت به سازه‌های موقت: وزش باد شدید می‌تواند به تابلوهای تبلیغاتی، داربست‌ها، پوشش گلخانه‌ها و سازه‌های موقت آسیب برساند.
- آب‌گرفتگی معابر و بالا آمدن سطح آب رودخانه‌ها: احتمال آب‌گرفتگی موقت معابر عمومی و طغیان مسیل‌ها در مناطق مستعد وجود دارد.
- صدمات کشاورزی: افت نسبی دمای هوا و بارش تگرگ یا باران شدید در برخی مناطق ممکن است به محصولات کشاورزی و باغی آسیب بزند.
توصیه‌های ایمنی و پیشگیرانه سازمان هواشناسی
کارشناسان سازمان هواشناسی از عموم شهروندان درخواست کرده‌اند تا زمان خروج کامل این سامانه از کشور، دستورالعمل‌های ایمنی زیر را به دقت رعایت نمایند:
- پرهیز کامل از سفرهای غیرضروری به مناطق کوهستانی و ارتفاعات به دلیل خطر صاعقه و ریزش سنگ.
- بررسی و استحکام‌بخشی به سازه‌های موقت، داربست‌ها و پوشش گلخانه‌ها پیش از وزش باد شدید.
- پرهیز از پارک کردن خودروها در کنار درختان کهنسال و ساختمان‌های نیمه‌کاره یا در حال ساخت.
- رعایت سرعت مطمئنه و احتیاط مضاعف توسط رانندگان در محورهای مواصلاتی و کویری.
- استفاده از ماسک در مناطق بیابانی و کویری توسط گروه‌های حساس (کودکان، سالمندان و بیماران تنفسی) به دلیل خیزش گردوخاک.
سامانه بارشی جدید تا چه زمانی در کشور فعال است؟
نتیجه‌گیری
فعالیت سامانه بارشی قدرتمند تا روز یکشنبه سوم آبان‌ماه، چهره پاییز را در ۲۷ استان کشور بارانی و طوفانی می‌کند. با توجه به صدور هشدار سطح زرد و احتمال مخاطراتی نظیر اختلال در تردد جاده‌ای، آب‌گرفتگی معابر و خسارت به سازه‌های موقت، رعایت توصیه‌های ایمنی، خودداری از توقف در حاشیه رودخانه‌ها و توجه به هشدارهای محلی از سوی تمامی شهروندان و رانندگان امری ضروری و حیاتی است.
سوالات متداول
۱. سامانه بارشی جدید تا چه زمانی در کشور فعال است؟
این سامانه بارشی از امروز چهارشنبه آغاز شده و فعالیت آن تا روز یکشنبه سوم آبان‌ماه ادامه خواهد داشت.
۲. چه تعداد از استان‌های کشور تحت تأثیر این هشدار قرار دارند؟
بر اساس گزارش سازمان هواشناسی، ۲۷ استان کشور در محدوده فعالیت این سامانه بارشی قرار گرفته‌اند.
۳. سطح هشدار اعلام شده توسط سازمان هواشناسی چیست؟
برای این سامانه بارشی، هشدار سطح زرد صادر شده است که نشان‌دهنده احتمال مخاطرات جوی و لزوم آمادگی نسبی است.
۴. مهم‌ترین مخاطرات این سامانه جوی چه مواردی است؟
رگبار باران، رعدوبرق، وزش باد شدید موقت، کاهش دید افقی، خیزش گردوخاک و احتمال آب‌گرفتگی معابر از مهم‌ترین مخاطرات آن است.
۵. وضعیت بارش‌ها در استان‌های شمالی چگونه پیش‌بینی می‌شود؟
استان‌های گیلان، مازندران و گلستان در تمامی روزهای فعالیت این سامانه (تا یکشنبه) با بارش باران و رطوبت جوی مواجه خواهند بود.
۶. آیا این سامانه با وزش باد شدید و گردوخاک نیز همراه است؟
بله، در بسیاری از مناطق مرکزی، شرقی و جنوبی کشور، وزش باد شدید موقت و خیزش گردوخاک پیش‌بینی شده است.
۷. چه توصیه‌ای برای رانندگان در طول این مدت وجود دارد؟
رانندگان باید به‌ویژه در محورهای کوهستانی و برون‌شهری با احتیاط کامل رانندگی کنند و فاصله طولی مناسب را رعایت نمایند.
۸. آیا کشاورزان باید تمهیدات خاصی در نظر بگیرند؟
بله، با توجه به احتمال خسارت به پوشش گلخانه‌ها و محصولات کشاورزی، ایمن‌سازی انبارها و سازه‌های کشاورزی ضروری است.
۹. وضعیت مناطق کوهستانی و ارتفاعات در این ایام چگونه است؟
به دلیل احتمال صاعقه، بارش برف خفیف در ارتفاعات و ریزش سنگ، تردد و صعود به ارتفاعات و مناطق کوهستانی به هیچ وجه توصیه نمی‌شود.
۱۰. گروه‌های حساس چه نکاتی را باید در مواجهه با گردوخاک رعایت کنند؟
سالمندان، کودکان و بیماران قلبی و تنفسی باید در صورت خیزش گردوخاک در مناطق بیابانی و شهری، از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کرده و از ماسک استفاده نمایند.
