اشکنه چیست و چرا هنوز محبوب است؟
اشکنه یا اشکینه یکی از غذاهای سنتی ایرانی است که بیشتر در مناطق خراسان، تهران، شیراز و برخی شهرهای مرکزی کشور طبخ میشود. این غذا با وجود سادگی، اگر درست و با حوصله پخته شود، بسیار خوشعطر، لعابدار و مقوی خواهد شد. دلیل محبوبیت اشکنه، مواد اولیه در دسترس، زمان پخت مناسب و امکان تنوع بالا در دستور تهیه آن است.
بسیاری از خانوادهها اشکنه ساده و سریع برای شام را انتخاب میکنند، چون هم سبک است و هم در زمان کوتاه آماده میشود. در عین حال، با اضافه کردن موادی مثل کشک، ماست، عدس، سیب زمینی یا تخم مرغ، میتوان این غذای سنتی را مقویتر و کاملتر کرد.
نکات مهم برای تهیه اشکنه جا افتاده و خوشقوام
- پیاز داغ را با حوصله و روی حرارت متوسط آماده کنید تا طعم اشکنه بهتر شود.
- شنبلیله را زیاد تفت ندهید، چون باعث تلخ شدن غذا میشود.
- اگر از ماست یا کشک استفاده میکنید، مدام هم بزنید تا نبرد.
- برای لعاب بهتر، میتوانید مقدار کمی آرد گندم به غذا اضافه کنید.
- تخم مرغ را بسته به سلیقه یا هم بزنید یا درسته داخل اشکنه بشکنید.
- اشکنه هرچه کمی بیشتر روی حرارت ملایم بماند، جا افتادهتر و خوشمزهتر میشود.
طرز تهیه اشکنه کشک
1. طرز تهیه اشکنه کشک
مواد لازم
| مواد لازم | مقدار |
|---|---|
| کشک ساییده | 3 تا 5 قاشق غذاخوری |
| گردوی خرد شده | 1 قاشق مرباخوری |
| پیاز متوسط | 1 عدد |
| نعناع خشک | 1 قاشق غذاخوری |
| نمک، فلفل، زردچوبه | به مقدار لازم |
مراحل تهیه
ابتدا پیاز را خلالی خرد کنید و در کمی روغن تفت دهید تا طلایی شود. سپس زردچوبه را اضافه کنید و کمی تفت دهید تا عطر آن بلند شود. در ادامه نعناع خشک را اضافه کنید و خیلی کم تفت دهید تا نسوزد. کشک را با یک لیوان آب رقیق کرده و به مواد بیفزایید. پس از جوش آمدن، نمک و فلفل را اضافه کنید. در پایان گردو را اضافه کرده و با حرارت ملایم مدام هم بزنید تا کشک نبرد و اشکنه غلیظ و جا افتاده شود.
2. طرز تهیه اشکنه ماست
مواد لازم
| مواد لازم | مقدار |
|---|---|
| تخم مرغ | 4 عدد |
| ماست | 500 گرم |
| آرد | 2 قاشق سوپخوری |
| پیاز | 1 عدد |
| نعناع خشک | 1 قاشق سوپخوری |
| کاکوتی | 1 قاشق سوپخوری |
| رشته پلویی | 50 گرم |
| آب | 4 پیمانه |
بیشتر بخوانید؛
لیست غذاهای اقتصادی و کم هزینه: راهنمای کامل آشپزی هوشمندانه، ارزان و خوشمزه برای خانواده ایرانی
مراحل تهیه
پیاز را در روغن تفت دهید تا طلایی شود. سپس آرد را الک کرده و به پیاز اضافه کنید تا بوی خامی آن گرفته شود. بعد از آن، نعناع خشک، کاکوتی و زردچوبه را بیفزایید. ماست را اضافه کرده و مدام هم بزنید تا یکدست شود و نبرد. سپس آب را اضافه کنید و اجازه دهید بجوشد. رشته پلویی را اضافه کنید. دو عدد تخم مرغ را هم بزنید و داخل اشکنه بریزید. دو تخم مرغ دیگر را درسته داخل قابلمه بشکنید و اجازه دهید به آرامی بپزند.
3. طرز تهیه آب پیازک شیرازی یا اشکنه شیرازی
مواد لازم
| مواد لازم | مقدار |
|---|---|
| سیب زمینی | 5 عدد |
| شنبلیله | 1 تا 2 قاشق غذاخوری |
| آرد | 5 قاشق غذاخوری |
| پیاز | 2 عدد متوسط |
| تخم مرغ | 3 عدد |
| آب | 2 پیمانه |
مراحل تهیه
برای تهیه آب پیازک شیرازی، پیاز را ریز خرد کرده و در روغن تفت دهید. زردچوبه، نمک و فلفل را اضافه کنید. سیب زمینی نگینی خردشده را جداگانه کمی سرخ کنید و به پیاز اضافه نمایید. سپس آرد را بیفزایید و خوب تفت دهید. شنبلیله را اضافه کنید و خیلی کم حرارت دهید تا تلخ نشود. حالا آب را اضافه کنید و صبر کنید تا سیب زمینی کاملاً بپزد. در آخر تخم مرغها را داخل اشکنه بشکنید و اجازه دهید بپزند.
4. طرز تهیه اشکنه سیب زمینی
برای تهیه اشکنه سیب زمینی، پیاز را در روغن تفت داده و زردچوبه بزنید. آرد را با کمی آب سرد حل کرده و به قابلمه اضافه کنید تا گلوله نشود. سپس سیب زمینی نگینی شده را همراه نمک و فلفل داخل قابلمه بریزید. پس از نیم ساعت پخت، تخم مرغها را دانهدانه داخل غذا بشکنید و در آخر شنبلیله خشک را اضافه کنید تا عطر آن در غذا پخش شود.
این مدل از اشکنه برای کسانی که به دنبال یک شام ساده، سریع و مقوی هستند، گزینهای عالی است. اگر میخواهید اشکنه شما غلیظتر شود، میتوانید مدت بیشتری روی حرارت ملایم بگذارید.
5. طرز تهیه اشکنه عدس
اشکنه عدس یکی از مدلهای مقوی و سیرکننده این غذای سنتی است. ابتدا عدس را چند ساعت خیس کنید تا نفخ آن گرفته شود. سپس پیاز را تفت دهید و زردچوبه بزنید. عدس را اضافه کرده و کمی تفت دهید. بعد آب بریزید تا عدس نیمپز شود. سیب زمینی خردشده را اضافه کنید. پس از پخت کامل، رشته پلویی، رب گوجه، نمک و فلفل را بیفزایید و اجازه دهید غذا غلیظ شود. در پایان، در صورت تمایل کمی آبغوره برای طعم بهتر اضافه کنید.
سوالات متداول
1. برای خوشمزه شدن اشکنه چه ادویهای لازم است؟
زردچوبه، فلفل، نمک و شنبلیله مهمترین طعمدهندههای اشکنه هستند.
2. چرا اشکنه تلخ میشود؟
زیاد تفت دادن شنبلیله یا نعناع خشک میتواند باعث تلخ شدن اشکنه شود.
3. آیا میتوان به جای شنبلیله از سبزی دیگری استفاده کرد؟
بله، اگر شنبلیله در دسترس نبود، مرزه میتواند جایگزین مناسبی باشد.
4. اشکنه را با چه نانی سرو کنیم؟
اشکنه معمولاً با نان بربری، سنگک یا لواش سرو میشود.
5. اشکنه برای چه وعدهای مناسب است؟
این غذا برای نهار، شام و حتی افطار در ماه رمضان مناسب است.
6. چطور اشکنه جا افتاده درست کنیم؟
با حرارت ملایم، پیاز داغ خوب و زمان کافی برای پخت، اشکنه جا افتاده میشود.
7. آیا اشکنه بدون تخم مرغ هم درست میشود؟
بله، برخی مدلها مثل اشکنه کشک را میتوان بدون تخم مرغ هم تهیه کرد.
8. چطور از بریدن ماست در اشکنه جلوگیری کنیم؟
ماست را روی حرارت ملایم اضافه کنید و مرتب هم بزنید تا نبرد.
9. مدت زمان آمادهسازی اشکنه چقدر است؟
زمان آمادهسازی مواد حدود 15 دقیقه و زمان پخت حدود 45 دقیقه است.
10. اشکنه برای چند نفر مناسب است؟
مقدار مواد اولیه ذکرشده در این مطلب برای حدود 6 نفر مناسب است.
11. آیا میتوان اشکنه را با ماست سرو کرد؟
بله، برخی افراد اشکنه را در کنار ماست نیز میل میکنند.
12. اشکنه عدس چه تفاوتی با اشکنه ساده دارد؟
اشکنه عدس مقویتر و سیرکنندهتر است و بافت غلیظتری نسبت به مدل ساده دارد.
