بیوگرافی آیت الله وحید خراسانی و اصالت ایشان
نام کامل ایشان حسین وحید خراسانی است که در ۱۱ دی ۱۲۹۹ در شهرستان نیشابور چشم به جهان گشودند. اصالت ایشان به استان خراسان رضوی بازمیگردد، اما این مرجع تقلید سالیان متمادی در شهر مقدس قم سکونت داشتند و مرکز فعالیتهای علمی و تدریس ایشان در این حوزه علمیه جریان داشت.
خانواده، ازدواج و همسر آیت الله وحید خراسانی
همسر محترمه آیتالله وحید خراسانی، بانو سیده خانم حسینی بود که در صبح ۱۷ آذر ۱۴۰۲ بر اثر بیماری درگذشتند. مراسم تشییع پیکر ایشان از حسینیه نجفیها به سمت حرم مطهر امام رضا (ع) در مشهد مقدس برگزار شد.
فرزندان و داماد معروف آیت الله وحید خراسانی
از میان فرزندان ایشان، نام محمد اسماعیل وحید خراسانی و محسن وحید خراسانی (که از اساتید و شاگردان حوزه نیز هستند) به عنوان پسران ایشان رسانهای شده است. همچنین آیتالله صادق اردشیر لاریجانی (صادق آملی لاریجانی)، از چهرههای سیاسی و حوزوی برجسته و فرزند مرحوم آیتالله العظمی میرزا هاشم آملی، داماد آیتالله وحید خراسانی است.
تحصیلات، اساتید و مدارج علمی
آیتالله وحید خراسانی تحصیلات حوزوی خود را در شهرهای نیشابور، مشهد و نجف اشرف پیگیری کردند. ایشان پس از گذراندن دروس مقدماتی و سطح نزد استادانی چون محمد نهاوندی، در دروس خارج فقه و اصول محضر بزرگی چون میرزا مهدی اصفهانی، میرزا مهدی آشتیانی، سید عبدالهادی شیرازی، سید محسن حکیم و بهطور ویژه آیتالله العظمی سید ابوالقاسم خویی را درک نمودند.
ایشان در سن ۲۷ سالگی و در سال ۱۳۲۷ شمسی، پس از یک گفتگوی علمی عمیق با سید محمد حجت کوهکمری در شهر ری، موفق به دریافت اجازه اجتهاد شدند.

شاگردان برجسته حوزه علمیه
در طول دههها تدریس پربار در حوزههای علمیه مشهد و قم، شاگردان برجستهای از محضر درس خارج فقه و اصول ایشان بهره بردند که کلاسهای درسشان همواره از پرازدحامترین کرسیهای حوزوی به شمار میرفت. برخی از شاگردان نامآشنای ایشان عبارتند از:
- محمدمهدی شبزندهدار
- سید علی میلانی
- سید محمدرضا مدرسی یزدی
- سید محمدجواد علوی بروجردی
- میر سید محمد یثربی
- محسن وحید خراسانی
- صادق آملی لاریجانی
معرفی به عنوان مرجع تقلید
پس از درگذشت آیتالله العظمی محمدعلی اراکی در سال ۱۳۷۳ شمسی، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم اسامی هفت تن از مراجع عالیقدر را که تقلید از آنان جایز بود اعلام کرد که آیتالله حسین وحید خراسانی در شمار این مراجع برجسته معرفی شدند.
آثار قلمی و تألیفات
آیتالله وحید خراسانی در حوزههای مختلف دینی از جمله فقه، اصول، کلام و عقاید آثار مکتوب متعددی به یادگار گذاشتهاند که برخی از مهمترین آنها به شرح زیر است:
- توضیح المسائل
- احکام مهاجران
- حلقه وصل رسالت و امامت
- آشنایی با اصول دین
- مناسک حج
- شرح بر کتاب شرایع الاسلام
- حواشی ارزشمند بر کفایه، مکاسب محرمه و عروه الوثقی
- مجموعه رسائل و کتب پیرامون شخصیت پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع)
تلاشهای فرهنگی و مواضع اجتماعی
از جمله اقدامات ماندگار ایشان، پیگیری رسمی شدن تعطیلی سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) بود که در سال ۱۳۷۹ طی دیدار با مقامات عالی کشور پیشنهاد دادند و پس از طی مراحل قانونی در هیئت دولت و مجلس، در تقویم رسمی کشور ثبت گردید. همچنین ایشان نسبت به برخی مسائل دینی و حفظ حرمت مقدسات، از جمله مخالفت با نمایش چهره معصومین و بزرگان دینی در آثار نمایشی، مواضع صریحی ابراز داشتند.

نتیجهگیری
آیت الله وحید خراسانی به عنوان یکی از اسوان و استوانههای علمی حوزه علمیه قم، عمر خود را صرف نشر معارف اسلامی، تربیت طلاب و تالیف آثار دینی نمود. رحلت ایشان ضایعهای بزرگ برای جهان اسلام و حوزههای علمیه به شمار میرود. روحشان شاد و راهشان پررهرو باد.
سوالات متداول
۱. آیت الله وحید خراسانی متولد چه تاریخی بودند؟
ایشان متولد ۱۱ دی ۱۲۹۹ در شهر نیشابور بودند.
۲. همسر آیت الله وحید خراسانی چه زمانی درگذشتند؟
بانو سیده خانم حسینی، همسر ایشان، در صبح ۱۷ آذر ۱۴۰۲ بر اثر بیماری درگذختند.
۳. داماد مشهور آیت الله وحید خراسانی کیست؟
آیتالله صادق آملی لاریجانی (صادق اردشیر لاریجانی) داماد ایشان است.
۴. مهمترین اساتید حوزوی آیت الله وحید خراسانی چه کسانی بودند؟
ایشان از محضر اساتیدی چون آیتالله العظمی خویی، سید محسن حکیم، سید عبدالهادی شیرازی و میرزا مهدی اصفهانی بهره بردند.
۵. در چه سالی به عنوان مرجع تقلید معرفی شدند؟
ایشان در سال ۱۳۷۳ شمسی و پس از ارتحال آیتالله اراکی، به عنوان یکی از مراجع عظام تقلید معرفی گردیدند.
۶. آیا آیت الله وحید خراسانی اجازه اجتهاد داشتند؟
بله، ایشان در سال ۱۳۲۷ شمسی و در سن ۲۷ سالگی موفق به دریافت اجازه اجتهاد شدند.
۷. برخی از فرزندان آیت الله وحید خراسانی چه کسانی هستند؟
محمد اسماعیل وحید خراسانی و محسن وحید خراسانی از پسران ایشان هستند.
۸. مهمترین تألیفات و آثار مکتوب آیت الله وحید خراسانی چیست؟
توضیح المسائل، مناسک حج، احکام مهاجران، و حواشی بر مکاسب و عروه الوثقی از آثار ایشان است.
۹. نقش ایشان در تعطیلی رسمی شهادت حضرت زهرا (س) چه بود؟
با پیگیری و درخواست ایشان در سال ۱۳۷۹ از ریاستجمهوری وقت، روز شهادت حضرت فاطمه (س) به طور رسمی در تقویم ایران تعطیل اعلام شد.
۱۰. درس خارج آیت الله وحید خراسانی چه ویژگی داشت؟
کلاسهای درس خارج فقه و اصول ایشان از شلوغترین و پرازدحامترین حلقههای درسی حوزه علمیه قم محسوب میشد.