چکدرمه چیست و چه تفاوتی با استانبولی پلو دارد؟
این غذا یک غذای سنتی ترکمنی است که معمولا در دیگ های چدنی مخصوص به نام قازان طبخ می شود. تفاوت اصلی آن با استانبولی پلو در این است که در طرز تهیه چکدرمه گوشت به صورت جداگانه کاملا پخته و نرم می شود و برنج در همان عصاره گوشت دم می کشد.
همچنین ادویه ها و میزان رب گوجه در چکدرمه بیشتر است و رنگ غذا تیره تر و عمیق تر خواهد بود. این غذا معمولا بدون سیب زمینی تهیه می شود و تمرکز اصلی آن روی گوشت و عطر برنج است.
مواد لازم برای تهیه چکدرمه اصیل
- برنج ایرانی: 3 پیمانه
- گوشت گوسفندی با استخوان یا بدون استخوان: 400 تا 500 گرم
- پیاز بزرگ: 2 عدد
- رب گوجه فرنگی: 2 تا 3 قاشق غذاخوری
- روغن یا دنبه: به مقدار لازم
- نمک، فلفل سیاه، زردچوبه: به میزان لازم
- آب: حدود 4 پیمانه
مرحله اول: آماده سازی برنج
برای داشتن یک چکدرمه خوشمزه، ابتدا برنج را چند بار بشویید تا آب آن شفاف شود. سپس آن را با کمی نمک حدود یک ساعت خیس کنید. این کار باعث می شود برنج هنگام دم کشیدن بهتر قد بکشد و شفته نشود.
مرحله دوم: تفت دادن گوشت و پیاز
در قابلمه یا دیگ مناسب مقداری روغن یا دنبه بریزید. پیازها را خلالی یا نگینی خرد کرده و تفت دهید تا طلایی و سبک شوند.
سپس گوشت های خرد شده را اضافه کنید و چند دقیقه تفت دهید تا رنگ گوشت تغییر کند. در ادامه زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کنید تا عطر ادویه آزاد شود.
مرحله سوم: افزودن رب و پخت گوشت
در این مرحله از طرز تهیه این غذا، رب گوجه فرنگی را اضافه کنید و خوب تفت دهید تا خامی آن گرفته شود و رنگ باز کند. تفت دادن رب نقش مهمی در خوشرنگ شدن غذا دارد.
سپس حدود 3 تا 4 پیمانه آب به قابلمه اضافه کنید. درب قابلمه را بگذارید و اجازه دهید گوشت با حرارت ملایم کاملا بپزد و نرم شود. این مرحله حدود 60 تا 90 دقیقه زمان می برد.
مرحله چهارم: اضافه کردن برنج
پس از اینکه گوشت کاملا پخته شد و مقداری از آب آن باقی ماند، آب برنج خیس خورده را خالی کنید و برنج را به قابلمه اضافه کنید.
میزان آب باید به اندازه ای باشد که حدود یک بند انگشت بالاتر از سطح برنج قرار بگیرد. اگر آب کم بود، کمی آب جوش اضافه کنید.
مرحله پنجم: دم گذاشتن چکدرمه
حرارت را کمی زیاد کنید تا آب شروع به جوشیدن کند. وقتی آب تقریبا کشیده شد و روی برنج سوراخ هایی ایجاد شد، حرارت را کم کنید.
درب قابلمه را با دم کنی بپوشانید و اجازه دهید چکدرمه حدود 40 دقیقه با حرارت ملایم دم بکشد تا کاملا جا بیفتد.
نکات طلایی در طرز تهیه چکدرمه
- استفاده از گوشت گوسفندی با کمی چربی طعم غذا را بهتر می کند.
- رب را حتما خوب تفت دهید تا رنگ چکدرمه زیباتر شود.
- از هم زدن زیاد برنج بعد از اضافه کردن خودداری کنید تا شفته نشود.
- اگر دوست دارید غذا مجلسی تر شود، می توانید کمی دارچین بسیار کم اضافه کنید.
ارزش غذایی چکدرمه
چکدرمه به دلیل داشتن گوشت و برنج، غذایی مقوی و پرانرژی محسوب می شود. پروتئین موجود در گوشت برای عضله سازی و حفظ انرژی بدن مفید است و برنج منبع اصلی تامین کربوهیدرات در این غذا است.
سوالات متداول
آیا می توان چکدرمه را با گوشت مرغ تهیه کرد؟
بله، اما نسخه اصیل آن با گوشت گوسفندی تهیه می شود و طعم غنی تری دارد.
چرا چکدرمه شفته می شود؟
زیاد بودن آب یا هم زدن بیش از حد پس از اضافه کردن برنج باعث شفته شدن می شود.
آیا چکدرمه ته دیگ دارد؟
بله، در صورت تنظیم درست حرارت، ته دیگ خوش رنگ و لذیذی تشکیل می شود.
آیا می توان چکدرمه را بدون رب تهیه کرد؟
در نسخه سنتی حتما از رب استفاده می شود، زیرا رنگ و طعم اصلی غذا به آن وابسته است.
نتیجه گیری
طرز تهیه این غذا اگرچه ساده به نظر می رسد، اما رعایت ترتیب مراحل پخت و میزان دقیق آب نقش مهمی در کیفیت نهایی آن دارد. با انتخاب گوشت مناسب، تفت دادن صحیح رب و دم کشیدن اصولی، می توانید یک چکدرمه اصیل ترکمنی و بسیار خوشمزه تهیه کنید که گزینه ای عالی برای مهمانی یا وعده ای خاص خانوادگی خواهد بود.
