تحلیل روند تورمی و اجارهبها در بازار مسکن
گزارشهای مرکز آمار نشان میدهد که از فروردین ۱۴۰۴، رشد نقطه به نقطه شاخص اجارهبها کاهشی بوده، در حالی که تورم نقطه به نقطه کل کالاها و خدمات روند افزایشی داشته است. در آذر ماه ۱۴۰۴، تورم عمومی ۵۲.۶ درصد و رشد نقطه به نقطه شاخص اجارهبهای مسکن ۳۳.۴ درصد ثبت شده است. این فاصله قابل توجه نشان میدهد که بازار مسکن در بخش اجاره نیز از التهابات تورمی فاصله گرفته و شرایطی بهتر از میانگین اقتصاد کلان را تجربه میکند. این وضعیت میتواند نشانهای از تعدیل انتظارات تورمی در بخش مسکن باشد.
صدور پروانه ساختمانی و سرمایهگذاری
در بخش ساختوساز، آمارها حاکی از نوسانات است. تعداد واحد مسکونی در پروانه ساختمانی در سال ۱۴۰۳ با رشد ۹ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۲ به ۵۲۲ هزار واحد رسید که پس از ۱۱ سال رکورد محسوب میشود. با این حال، در ششماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ به دلیل شرایط اقتصادی و جذب منابع توسط بازارهای رقیب، این شاخص در شهر تهران منفی ۱۱ درصد و در مناطق شهری منفی ۲۰ درصد گزارش شده است. با این حال، سرمایهگذاری در بخش مسکن در سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ روند صعودی داشته و در سال ۱۴۰۳ بیش از ۱۸ درصد در شهر تهران رشد داشته است که نشاندهنده پتانسیل بالای بازار مسکن برای جذب سرمایه است.
عملکرد دولت در طرحهای حمایتی مسکن
دولت چهاردهم یکی از اهداف کلان خود را بر تکمیل واحدهای حمایتی مسکن نهاده است. تعهد قطعی دولت در طرحهای حمایتی (شامل طرح اقدام ملی و نهضت ملی مسکن) حدود ۸۵۴ هزار واحد است. در این راستا، اقدامات چشمگیری انجام شده است. از ابتدای دولت چهاردهم، بیش از ۱۶۶ هزار فقره قرارداد مشارکت مدنی در طرحهای مسکن حمایتی بر روی اراضی ۹۹ ساله منعقد شده که رشد ۱۰۰ درصدی انعقاد قرارداد به صورت ماهانه را نشان میدهد. این تلاشها برای ساماندهی بازار مسکن و خانهدار کردن اقشار کمدرآمد بسیار حیاتی است.
پیشرفت فیزیکی پروژههای نهضت ملی مسکن
آمارهای ارائه شده توسط معاونت مسکن حکایت از پیشرفت مناسب پروژهها دارد. تخصیص پروژه به متقاضیان از ۷۴۳ هزار نفر به حدود ۸۲۲ هزار نفر رسیده است. همچنین، صدور پروانه ساختمانی طرحهای حمایتی از ۴۹۱ هزار واحد به بیش از ۷۶۰ هزار واحد افزایش یافته است. شروع عملیات اجرایی واحدهای حمایتی به ۷۰۷ هزار واحد رسیده و تکمیل اسکلت و سقف پروژهها از حدود ۱۹۲ هزار واحد به حدود ۳۹۶ هزار واحد افزایش یافته است. این اعداد نشاندهنده سرعت گرفتن کار در بازار مسکن حمایتی است.
تحویل واحدها و چالشهای پیش رو
یکی از مهمترین شاخصهای موفقیت، تحویل واحدها به متقاضیان است. در دولت چهاردهم، ۶۱ هزار واحد مسکن حمایتی تکمیل و تحویل شده که این رقم از ابتدای اجرای طرح تا شهریور ۱۴۰۳ تنها ۲۱ هزار واحد بود. همچنین ۳۲ هزار واحد مسکن مهر باقیمانده نیز تکمیل و تحویل شده است. برنامهریزی شده است که حداکثر در ۳ سال آینده تمامی ۸۵۴ هزار واحد تعهد شده تکمیل شود. با این حال، تأمین تسهیلات بانکی برای ۸۵۰ هزار واحد فاقد تسهیلات و تأمین خدمات زیربنایی (آب و برق) همچنان چالشهای اصلی بازار مسکن هستند که نیاز به همکاری سیستم بانکی و وزارت نیرو دارد.
سوالات متداول کاربران درباره بازار مسکن
نرخ رشد قیمت مسکن در سال ۱۴۰۴ چقدر بوده است؟
بر اساس برآوردهای کارشناسی، رشد قیمت اسمی واحدهای مسکونی در بازار مسکن از ابتدای سال تا دیماه ۱۴۰۴ حدود ۱۱ درصد بوده است که کمتر از تورم عمومی است.
آیا اجارهبها در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است؟
بله، اما رشد نقطه به نقطه شاخص اجارهبها (۳۳.۴ درصد در آذر) کمتر از تورم عمومی (۵۲.۶ درصد) بوده و فاصله معناداری با تورم کل دارد.
تعداد پروانههای ساختمانی صادر شده در سال ۱۴۰۳ چقدر بوده است؟
تعداد واحد مسکونی در پروانه ساختمانی در سال ۱۴۰۳ در مناطق شهری کشور به ۵۲۲ هزار واحد رسید که نسبت به سال ۱۴۰۲ رشد ۹ درصدی داشته است.
تعهد دولت در طرحهای حمایتی مسکن چقدر است؟
تعهد قطعی دولت در طرحهای حمایتی مسکن (نهضت ملی مسکن) حدود ۸۵۴ هزار واحد است.
چند واحد مسکن حمایتی در دولت چهاردهم تحویل داده شده است؟
از ابتدای دولت چهاردهم، ۶۱ هزار واحد مسکن حمایتی تکمیل و تحویل متقاضیان شده است.
چالش اصلی پیش روی تکمیل مسکن مهر چیست؟
تأمین و پرداخت تسهیلات واحدهای فاقد تسهیلات و تأمین خدمات زیربنایی (آب و برق) مهمترین چالشهای بازار مسکن و پروژههای حمایتی است.
آیا سرمایهگذاری در بخش مسکن رشد کرده است؟
بله، روند رشد سرمایهگذاری در بخش مسکن در سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ مثبت شده و در سال ۱۴۰۳ بیش از ۱۸ درصد در شهر تهران رشد داشته است.
چرا رشد قیمت مسکن کمتر از تورم عمومی است؟
این موضوع میتواند ناشی از ثبات نسبی حاکم بر بازار مسکن، تعدیل تقاضای سفتهبازانه و سیاستهای حمایتی دولت برای افزایش عرضه باشد.
وضعیت صدور پروانه در شش ماهه اول ۱۴۰۴ چگونه بوده است؟
به دلیل شرایط اقتصادی، صدور پروانه در ششماهه ابتدایی ۱۴۰۴ در شهر تهران منفی ۱۱ درصد و در مناطق شهری منفی ۲۰ درصد گزارش شده است.
آینده بازار مسکن در ماههای آینده چگونه پیشبینی میشود؟
انتظار میرود ثبات فعلی حاکم بر بازار مسکن در ماههای آتی ادامه داشته باشد، البته با توجه به تکمیل پروژههای نهضت ملی مسکن.
نتیجهگیری
در مجموع، گزارش معاونت مسکن و ساختمان نشان میدهد که بازار مسکن در سال ۱۴۰۴ با وجود چالشهای اقتصادی، عملکرد قابل قبولی داشته است. رشد کمتر قیمت مسکن نسبت به تورم عمومی و پیشرفت فیزیکی مناسب در طرحهای حمایتی، نشانههای مثبتی برای این بخش است. با ادامه روند تکمیل واحدها و حل چالشهای بانکی و زیرساختی، میتوان امیدوار بود که شرایط خانهدار شدن برای خانوارها بهبود یابد و ثبات بیشتری به این بازار بازگردد.
