وزیر ارتباطات توضیح داد که این اختلالات تنها به اپراتورهای ارتباطی محدود نمیشود، بلکه زنجیرههای وسیعی از اقتصاد کلان کشور را فلج کرده است. موضوعاتی مانند وضعیت سامانههای دولتی، شبکه آموزشی شاد و حمایت از تولید داخل، از دیگر محورهای بحث در این جلسه بود که نشاندهنده نگرانی جدی دولت از وضعیت موجود است.
برآورد دقیق خسارت قطعی اینترنت به اقتصاد کشور
یکی از مهمترین بخشهای سخنان وزیر ارتباطات، مربوط به ارائه ارقام دقیق درباره زیانهای مالی بود. وزیر ارتباطات با استناد به آمار تولید ناخالص داخلی و سهم ۵ درصدی اقتصاد دیجیتال، گفت: خسارت قطعی اینترنت به اقتصاد کشور در لایههای کلان روزانه حدود ۵ هزار میلیارد تومان برآورد میشود. این رقم شامل ضررهای وارده به لایههای دوم و سوم اقتصاد دیجیتال است. در مقابل، هسته اصلی اقتصاد دیجیتال شامل اپراتورها و بخش شبکهای، روزانه حدود ۵۰۰ میلیارد تومان خسارت میبیند.
پیامدهای اجتماعی و اشتغالزایی
وزیر ارتباطات با اشاره به اشتغال حدود ۱۰ میلیون نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم در این حوزه، هشدار داد که معیشت این جمعیت عظیم در خطر است. او تاکید کرد که ادامه این وضعیت میتواند پیامدهای اجتماعی و امنیتی غیرقابل پیشبینیای داشته باشد. برآوردها نشان میدهد که میانگین تابآوری شرکتهای اینترنتی حدود ۲۰ روز است و کشور در حال نزدیک شدن به این نقطه بحرانی است. اگر اقدام فوری صورت نگیرد، بسیاری از کسبوکارهای کوچک و متوسط ورشکست خواهند شد و خسارت قطعی اینترنت به اقتصاد کشور جبرانناپذیر خواهد شد.
چالشهای سامانههای دولتی و تابآوری پایین
در بخش دیگری از این جلسه، ضعف فنی سامانههای دولتی مورد نقد قرار گرفت. وزیر ارتباطات پرسید که چرا سکوهای دیجیتال خصوصی با وجود استفاده از همان شبکه ارتباطی کشور، دچار قطعیهای محسوس نمیشوند؟ پاسخ او به تفاوت در مدیریت و پشتیبانی فعال بخش خصوصی بازمیگردد. بررسیها نشان میدهد که به طور متوسط در هر وزارتخانه بیش از ۵۰ سامانه فعال وجود دارد که همسطح نیستند و مدیریت آنها دشوار است. این در حالی است که تاکنون سکوی خدمات دولتی که بتواند در مقیاس گسترده خدمات پایداری ارائه دهد، معرفی نشده است.
ضرورت ارتقای زیرساختهای آموزشی و شبکه شاد
درباره وضعیت آموزش الکترونیکی، وزیر ارتباطات گفت: دانشگاهها و مراکز آموزش عالی به دلیل تمرکز بیشتر و استفاده از شرکتهای خصوصی، مشکلات کمتری دارند. اما درباره شبکه شاد، او بر لزوم تفکیک بعد شبکهای و سامانهای تاکید کرد. هاشمی اعلام کرد که در حال حاضر بیش از ۴۰۰ سرور برای این شبکه فعال است و برای ارائه سرویس مطلوب، نیاز به حدود ۳۷۵ سرور دیگر داریم. او تامین این سرورها را یک ضرورت فوری دانست و گفت نباید زمان را از دست داد.
حمایت از تولید داخل و توسعه فیبر نوری
با وجود انتقادهایی که به وزارت ارتباطات وارد میشود، هاشمی اقدامات انجام شده در حمایت از تولید داخل را قابل توجه توصیف کرد. او گفت پروژه مهاجرت از کابل مسی به فیبر نوری، موجب تحرک گستردهای در شرکتهای دانشبنیان شده است. تولید انبوه تجهیزات شبکه، مودمهای نسل جدید و فیبر نوری در کشور به طور مستمر در حال افزایش است. پارک فاوا و منطقه ویژه اقتصادی پیام نیز وارد فاز تولید انبوه شدهاند و تجهیزات تولیدی آنها حتی در برخی کشورهای دیگر نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
سوالات متداول کاربران؛ هشدار وزیر ارتباطات/درباره خسارت قطعی اینترنت
میزان خسارت قطعی اینترنت به اقتصاد کشور چقدر است؟
طبق اعلام وزیر ارتباطات، خسارت روزانه به هسته اقتصاد دیجیتال حدود ۵۰۰ میلیارد تومان و به اقتصاد کلان کشور حدود ۵ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.
چرا سامانههای دولتی بیشتر دچار اختلال میشوند؟
وزیر ارتباطات دلیل اصلی را تعدد زیاد سامانهها (بیش از ۵۰ سامانه در هر دستگاه)، عدم همسطح بودن آنها و ضعف در مدیریت و پشتیبانی فنی نسبت به بخش خصوصی میداند.
وضعیت شبکه شاد چگونه است؟
شبکه شاد هماکنون با بیش از ۴۰۰ سرور فعال است، اما برای ارائه سرویس مطلوب نیاز به حدود ۳۷۵ سرور دیگر دارد که تامین آنها در دستور کار قرار گرفته است.
آیا تولید تجهیزات مخابراتی در کشور رشد کرده است؟
بله، با پروژه توسعه فیبر نوری، تولید انبوه تجهیزات شبکه، مودمهای نسل جدید و فیبر نوری در شرکتهای دانشبنیان داخلی افزایش یافته و حتی به صادرات نیز رسیده است.
تابآوری شرکتهای اینترنتی چقدر است؟
برآوردها نشان میدهد میانگین تابآوری شرکتها و کسبوکارهای اینترنتی در برابر بحرانها حدود ۲۰ روز است.
چند نفر در حوزه اقتصاد دیجیتال مشغول به کار هستند؟
حدود ۱۰ میلیون نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم در حوزه اقتصاد دیجیتال کشور اشتغال دارند که معیشت آنها با قطعی اینترنت تهدید میشود.
تفاوت بخش خصوصی و دولتی در مدیریت اینترنت چیست؟
بخش خصوصی با وجود استفاده از همان شبکه ملی، به دلیل پشتیبانی فعال و مدیریت منسجم، خدمات پایدارتری ارائه میدهد، در حالی که سامانههای دولتی از نظر تابآوری ضعف دارند.
وضعیت فریلنسرها چگونه بررسی میشود؟
آمار ثبتشده فعلی حدود دو هزار نفر است که با واقعیت فاصله دارد؛ مقرر شده برآورد دقیقتری انجام شود تا سازوکارهای حمایتی برای آنها طراحی گردد.
آیا برای حل مشکل اینترنت برنامهای در دولت وجود دارد؟
بله، این موضوع در هیئت دولت مطرح شده و امیدوار است با تدابیر اتخاذ شده، کشور به شرایط عادی ارتباطی بازگردد و خسارات جبران شود.
سهم اقتصاد دیجیتال از اقتصاد کلان چقدر است؟
با فرض حداقل سهم ۵ درصدی اقتصاد دیجیتال، برآورد خسارات ۵ هزار میلیارد تومانی روزانه منطقی تلقی میشود.
نتیجهگیری
در پایان، اظهارات وزیر ارتباطات زنگ خطری برای تمامی مسئولین و سیاستگذاران است. خسارت قطعی اینترنت به اقتصاد کشور آنقدر زیاد است که نمیتوان با آن برخورد سلیقهای کرد. از دست دادن روزانه ۵ هزار میلیارد تومان، تهدید معیشت ۱۰ میلیون نفر و ضعف زیرساختهای حیاتی مانند آموزش، نیازمند یک حرکت جهادی برای بهبود پایداری شبکه و حمایت از تولید داخلی است. دولت باید با اولویتگذاری صحیح و استفاده از ظرفیتهای بخش خصوصی، مانع از ورود کشور به بحرانهای اجتماعی عمیقتر شود.
