مواد لازم برای تهیه آش ترخینه مجلسی
برای تهیه یک آش ترخینه خوشمزه و لذیذ، انتخاب مواد اولیه با کیفیت بسیار مهم است. مواد زیر برای ۴ تا ۶ نفر مناسب است:
- گندم پوستکنده یا جو: ۲ پیمانه
- حبوبات (نخود و لوبیا چیتی): ۱ پیمانه (نصف نخود، نصف لوبیا)
- ماست ترش یا دوغ: ۱ تا ۱.۵ لیوان (بسته به میزان ترشی مورد علاقه)
- سبزی آش (ترخینه): ۵۰۰ گرم (شامل تره، جعفری، گشنیز و اسفناج)
- پیاز: ۱ عدد متوسط
- نمک، فلفل و زردچوبه: به میزان لازم
- سیر: ۲ حبه (اختیاری برای طعم بهتر)
- نعناع خشک: برای تزئین و دمکردن
- روغن: برای تفت دادن پیاز و نعناع
مرحله اول: آمادهسازی حبوبات و غلات
اولین قدم در پخت آش ترخینه، خیساندن حبوبات و غلات است. نخود و لوبیا چیتی را از شب قبل جداگانه خیس کنید. گندم یا جو را نیز به مدت ۴ تا ۵ ساعت خیسانید. سپس حبوبات را در قابلمه بریزید و با آب کافی بگذارید بپزند. پس از اینکه حبوبات نیمهپز شدند، گندم یا جو را اضافه کنید و اجازه دهید همه مواد کاملاً نرم و له شوند. این مرحله ممکن است زمانبر باشد، اما صبر در پخت حبوبات، لطافت آش را تضمین میکند.
مرحله دوم: آمادهسازی سبزیجات و ماست
در حالی که حبوبات در حال پخت هستند، سبزیجات آش را به صورت ریز خرد کنید. سبزیهای معطر مانند تره و گشنیز، عطر خاصی به آش ترخینه میدهند. سبزیها را پس از خرد کردن، بشویید و کنار بگذارید. برای تهیه بخش ترش آش، ماست را در یک کاسه بریزید و هم بزنید تا یکدست شود. اگر ماست شما غلیظ است، میتوانید کمی آب به آن اضافه کنید. برخی افراد ترجیح میدهند ماست را با آرد مخلوط کنند تا هنگام ریختن در آش دلمه نشود، اما اگر آش شما غلیظ باشد، میتوانید ماست را مستقیماً اضافه کنید.
مرحله سوم: ترکیب مواد و جا افتادن آش
وقتی حبوبات و غلات کاملاً پختند و له شدند، سبزیهای خرد شده را به آنها اضافه کنید. اجازه دهید سبزیها با مواد دیگر بپزند و نرم شوند (حدود ۱۵ دقیقه). در این مرحله، نمک، فلفل و زردچوبه را اضافه کنید. حالا نوبت به مهمترین بخش میرسد: شعله گاز را خاموش کنید و اجازه دهید آش کمی خنک شود. سپس ماست ترش را کمکم به آش اضافه کنید و همزمان سریع هم بزنید تا ماست دلمه نشود. پس از اضافه کردن ماست، آش را دوباره روی حرارت بسیار ملایم قرار دهید و مدام هم بزنید تا به جوش بیاید و جا بیفتد.
نکات طلایی برای طعم بهتر آش ترخینه
برای اینکه آش ترخینه شما طعمی همانند آشهای سنتی داشته باشد، میتوانید از سیر داغ و نعناع داغ استفاده کنید. پیاز را خلالی کرده و در روغن سرخ کنید تا طلایی شود، سپس سیر رنده شده یا خرد شده را اضافه کنید. همچنین نعناع خشک را در کمی روغن تفت دهید. این دو را روی آش هنگام سرو بریزید تا عطر و طعم بینظیری ایجاد کنند. در برخی مناطق، برای غلیظتر شدن آش از برنج یا آرد گندم نیز استفاده میشود که میتوانید بسته به سلیقه خود از آنها بهره ببرید.
برای مشاهده دستور پختهای متنوع دیگر و آشنایی با فرهنگ غذایی ایران، میتوانید به وبسایت خبری پرداد خبر مراجعه کنید.
سوالات متداول کاربران درباره آش ترخینه
آش ترخینه با چه چیزی ترش میشود؟
ماده اصلی که باعث طعم ترش آش ترخینه میشود، ماست ترش یا دوغ است. در برخی دستور پختهای سنتی، از آبغوره یا آلو نیز استفاده میشود، اما ماست رایجترین ماده است.
آیا میتوانم به جای گندم از جو استفاده کنم؟
بله، استفاده از جو در آش ترخینه بسیار رایج است و حتی طعم آن را بهتر میکند. جو خاصیت سیرکنندگی بیشتری دارد و برای فصول سرما بسیار مناسب است.
چرا ماست در آش دلمه میشود؟
دلمه شدن ماست معمولاً به دلیل اضافه کردن آن به آش بسیار داغ یا هم نزدن کافی است. برای جلوگیری از این مشکل، شعله را خاموش کنید، صبر کنید آش کمی خنک شود، سپس ماست را کمکم اضافه کنید و سریع هم بزنید.
آیا آش ترخینه برای رژیم مناسب است؟
این آش به دلیل داشتن حبوبات و سبزیجات بسیار مقوی است، اما کالری آن بسته به مقدار روغن و ماست متفاوت است. اگر در رژیم هستید، میتوانید مقدار روغن داغ را کاهش دهید.
بهترین سبزی برای آش ترخینه چیست؟
ترکیب تره، جعفری، گشنیز و اسفناج بهترین ترکیب است. تره و گشنیز عطر اصلی آش را میسازند و اسفناج به بافت آن حجم میدهد.
چگونه آش ترخینه را غلیظ کنم؟
اگر آش شما رقیق شد، میتوانید مقداری آرد گندم را با آب سرد مخلوط کنید و به آرامی به آش اضافه کنید تا غلیظ شود. همچنین میتوانید برنج پخته شده را له کرده و به آش بیفزایید.
آیا این آش را میتوان با گوشت تهیه کرد؟
بله، در برخی دستور پختها از گوشت چرخکرده یا تکههای گوشت استفاده میشود. گوشت را باید همراه با حبوبات بپزید تا کاملاً نرم شود.
مدت زمان پخت آش ترخینه چقدر است؟
به دلیل اینکه حبوبات و غلات نیاز به زمان زیادی برای پخت کامل دارند، پخت این آش حدود ۲ تا ۳ ساعت طول میکشد. استفاده از زودپز میتواند این زمان را کاهش دهد.
خواص آش ترخینه چیست؟
این آش به دلیل داشتن ماست و سبزیجات، برای تقویت سیستم ایمنی، بهبود هضم و تأمین ویتامینهای بدن بسیار مفید است. جو و گندم موجود در آن نیز انرژی زیادی به بدن میدهد.
آیا میتوان ماست را کمتر استفاده کرد؟
بله، میزان ماست کاملاً بستگی به ذائقه شما دارد. اگر طعم ترش را دوست ندارید، میتوانید از ماست کمتر استفاده کنید یا از ماست کمچرب و کمترش استفاده نمایید.
نتیجهگیری
آش ترخینه یکی از آن غذاهای سنتی است که با هر قاشق، طعم گرم و صمیمی خانه قدیم را به یاد میآورد. پخت این آش شاید زمانبر باشد، اما نتیجه آن در کنار خانواده، لذتی بیپایان دارد. با رعایت نکاتی که در این مقاله گفته شد، میتوانید یک آش ترخینه مجلسی، خوشرنگ و خوشعطر تهیه کنید و از خواص بینظیر آن بهرهمند شوید. پیشنهاد میکنیم در روزهای سرد زمستان، حتماً این آش گرم و مقوی را در سفره خود داشته باشید.
